Drugsgeweld in Mexico

new-infographic

24 februari 2013, Michoacán, Mexico; de bewoners van Tepalcatepec, een dorpje in de door oorlog verscheurde staat, verzamelen op het dorpsplein. Ze hebben genoeg van het aanhoudende geweld en besluiten het heft in eigen handen te nemen. Onder leiding van dokter Jose Manuel Mireles werpen ze controleposten en wegversperringen op. De autodefensas zijn geboren.

Bestaande uit gewone dorpelingen reageren ze op het onvermogen van de ordediensten om hen te beschermen tegen de nietsontziende drugskartels die sinds 2006, bij het uitbreken van de drugsoorlog, de lokale bevolking terroriseren. Deze kartels domineren al decennia lang het leven in Mexico, maar in 2006 escaleerde de situatie.

President ontketent drugsoorlog

President Felipe Calderón, die dat jaar in functie trad, besloot de kartels hard aan te pakken en ging op een uitermate agressieve manier te werk. Hij zette het leger in en richtte zich vooral op het liquideren of gevangennemen van de kartelbazen. Hiermee wilde hij vooral faam en persaandacht verwerven. mexicaanse-drugsoorlog (2) Deze strategie had echter het omgekeerde effect; het aantal moorden steeg met meer dan de helft, waardoor de regio tot de dodelijkste op de wereld behoorde. Het doodden van de kartelbazen desorganiseerde en decentraliseerde de werking van de kartels waardoor er chaos binnen de organisaties bestond, die zich weerspiegelde in een toename van geweld. Kartels vielen uit elkaar en scheurden zich af, wat resulteerde in groeiende rivaliteit en een bevolking die hier de dupe van werd. In deze regio was het vooral het Knights Templar cartel dat angst en terreur zaaide. Dit kartel affilieerde zich in 2011 met El Chapo in hun gezamenlijke strijd tegen een concurrerende bende.

Jose Mireles en de opkomst van de autodefensas

Ook de komst van een nieuwe president in 2012, kon het tij niet keren. Deze president, Enrique Peña Nieto, negeerde veelal het probleem en focuste op structurele veranderingen binnen onderwijs en economie. De bevolking kwam alleen te staan en viel ten prooi aan de moordzuchtige bendeleden. Eind 2012 bereikte het geweld een ongeziene hoogte waardoor verschillende municipaliteiten zich besloten te bewapenen. In februari 2013 wierp Jose Mireles zich op als leider van deze beweging en verschillende dorpen kwamen onder zijn bevel terecht. Deze self defense groepen verspreidden zich al snel doorheen de regio waardoor er na een jaar al 33 gemeenten zich hadden bewapend tegen de drugskartels.

In de ogen van de overheid dreigden deze volksmilities te ontsporen en een oplossing was nodig om hun opmars te stoppen. In januari 2014 begon het leger en de politiediensten met de ontwapening van de paramilitaire milities. De voornaamste strategie hiervoor is de zogenaamde legal immunity. sdg Hierbij krijgen de groepen de mogelijkheid om zonder vervolging hun wapens neer te leggen. Deze strategie combineert de overheid vaak met een opname van de autodefensas in landelijke politie-eenheden, waarbij ze nog steeds gewapend hun gemeenschappen beschermen, maar ditmaal onder het gezag van de federale overheid.

Goed of kwaad?

Niet alle militieleden geven de strijd zo eenvoudig op. Jose Manuel Mireles, de befaamde oprichter en leider van de militiebeweging, weigerde op te gaan in de structuur van de overheid. Door deze houding werd hij uit de bestuursraad van de autodefensas ontslagen en nam Papa Pitufo of ‘Grote Smurf’ de leiding van hem over. Deze coup de theatre had verdeeldheid en desorganisatie binnen de milities tot gevolg. Hierop vluchtte Mireles en probeerde hij onder te duiken om uit de handen van de overheid te blijven. In juni 2014 kwam zijn vluchtpoging ten einde wanneer hij samen met een tiental andere paramilitaire activisten werd opgepakt. Hij wordt beschuldigt van het overtreden van de Mexicaanse wapenwet.

Naamloos

Na dit schisma binnen het leiderschap van de autodefensas gaat het enkel nog bergafwaarts voor de groepering. Eens opgenomen binnen de structuren van de lokale en federale ordediensten kwamen de militieleden in de verleiding van corruptie en criminaliteit. Vetes en verraad zorgen voor verdere afbrokkeling van de centrale machtsstructuren waardoor verschillende facties elkaar met de wapens bekampen. Daarnaast zijn deze landelijke politiemachten doordrongen van bendeleden en werken vele leden nauw samen met de kartels. De lijn tussen goed en kwaad is steeds dun op het Mexicaanse platteland.

Goran Verluyten

Foto: CC Ignacia JuarezEsther VargasArmando Solis

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s